Ołbin


W połowie XIX w. planowano w tej okolicy rozbudowę fortyfikacji miejskich (niezrealizowany projekt 1859 r.). Część ulic Ołbina powstałych na terenie rozebranych na początku XIX w. fortyfikacji nosi nazwy pochodzące od kształtu obwarowań, tak jak np. Stern Strasse, Springstern, co można tłumaczyć jako Skwer Skaczącej Gwiazdy (obecnie zachodni skraj ulicy Prusa). Nazwę tę łączy się także z własnością zgromadzenia Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą. – prof. Rafał Eysymontt, Browar Piastowski w przestrzeni wrocławskiej dzielnicy Ołbin

Kiedy w XIX wieku wybudowano tu Kolej Prawego Brzegu Odry, tereny wykorzystywane dotychczas głównie jako pastwiska czy schronienie dla wędrowców, zyskały nowe życie. Ołbin stał się idealną lokalizacją dla licznych zakładów produkcyjnych, jak chociażby Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego, Gazowni Ołbin czy wreszcie Browaru Piastowskiego (pierwotnie Brauerei Pfeifferhof Carl Scholtz). Tym, co przemawiało do inwestorów, była doskonała infrastruktura drogowa i kolejowa. Nieopodal fabryk powstawały kwartały zwartej zabudowy czynszowej. Tereny rekreacyjne były tu na wyciągnięcie ręki. Spacerem można stąd przejść do obecnego Parku Stanisława Tołpy.

fot. Stowarzyszenie Wratislaviae Amici

Architektura ocalała


Podczas II wojny światowej zabudowa Ołbina nie uległa dużym zniszczeniom – profesor Rafał Eysymontt wskazuje, że poziom sięgał jedynie 30%. To właśnie zachowanie architektury w dobrym stanie sprawiło, że był to jeden z pierwszych zasiedlonych terenów w latach powojennych.

fot. Wratislaviae Amici

Pierwszy taki budynek w okolicy


Do dziś ołbiński obszar wokół dzisiejszego Skweru Pionierów Wrocławia stanowi nadal jeden z najgęściej zaludnionych w Europie środkowej. Mieszkańcy Ołbina znajdowali pracę w opuszczonych pośpiesznie po klęsce Festung Breslau zakładach przemysłowych, wciąż w pełni wyposażonych i gotowych do rozpoczęcia produkcji. DRB – Ausbesserungswerke zmieniły nazwę na Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego, a dawny browar Scholtza, Schultheiss Brauerei stał się Browarem Piastowskim. Zachodnia część osiedla przyjęła nazwę Nadodrze, inspirowaną niemieckim Odertor, część na północ od linii kolejowej do Oleśnicy Kleczków, od niemieckiego Kletschkau, natomiast wschodnia część, Ostrów Tumski, została włączona w obręb osiedla Plac Grunwaldzki. Na mapę Wrocławia nazwa Ołbin powróciła dopiero w latach 70. XX w., kiedy wzrosło zainteresowanie mieszkańców przeszłością miasta, czemu sprzyjały także prowadzone wówczas intensywnie badania historyczne dziejów Wrocławia. – prof. Rafał Eysymontt, Browar Piastowski generatorem rozwoju wrocławskiej dzielnicy Ołbin

W momencie, gdy Browar przenosił się z ulicy Świdnickiej, był – obok obecnego kościoła św. Michała – pierwszym charakterystycznym budynkiem w okolicy. Już w latach 30. oznaczany był jako jeden z ważniejszych obiektów przestrzennych tej części Wrocławia.